Teknik Terimler



Teknik TerimleSözlügü


 

- A -

Açik en : Kumasin enine açik hali.

Agraf :
 Kopça, özellikle sütyenlerin iki ucunu birbirine baglayan aparat.

Ana Malzeme : Bir ürünün hazirlanmasinda kullanilan temel malzeme.

Apartura : Kol yirtmacini temizlemek için dikilen pat. 

Aplike : Giysiye üstten takilan parça.

Apolet : Giysilerin omuzlarina süs olarak takilan parça.

Apera : Makineye eklenen, özel bir islemi yapmaya yarayan parça.

Apre, Apre Terbiye : Kumaslara ekstra özellik kazandirmak için terbiyede yapilan islemler.

Asorti : Kumasin konfeksiyonda bedenlere göre ayrilmasi ve ona göre kesilmesi.

- B -

 

Balen : Giysilerin arzu edilen görüntüde/formda durmalarini saglamak amaciyla yaygin olarak kullanilan genellikle plastik sekilli çubuklari, sütyende daha çok bonelerin alt kisminda yarim ay seklinde ya da özellikle askisiz modellerde sütyenin yan kol alti dikisinde bükülmeyi önlemek için kullanilan çubuklar.

Biye : Giysinin degisik bölümlerini temizlemek ve/veya süslemek için ek bir malzeme ile yapilan islem.

Büzgü : Giysiye form vermek ve/veya model uygulamak için kullanilan, bolluksuz kisma büzülerek eklenen bolluk.

- C - Ç -

Conta : Giyside basen ile bel arasindaki bölgeye form vermek için bölünmesi.

Çatmak : Iki parçanin dikilerek birlestirilmesi.

Çekme testi : Kumasin yikandiktan sonra enine, boyuna çekmesinin ve dönmesinin testi.

Çima : 0-2 mm genislikte dikilen üst dikis.

Çit : Dikis birlesimini gösteren isaret ve çentikler.

- D -

Dekatür : Tüp mallari finisleyen makine.

Dikis Payi : Kaliba dikim için gerekli fazlaliklarin verilmesi.

Düz Boy Iplik : Kalip üzerine isaretlenen, kumasin çözgü yönünü gösteren çizgi. 
 

Drapaj : Kumasin ya da kalip kagidinin giysi konumundaki görünüsü.

Dikis Bandi : Belli bir plana göre yerlestirilmis dikis makinesi parkuru.

Dispers Boya : Poliester kumaslarin boyanmasinda kullanilan boya tipi.

Dok : Üzerine kumas sarilan apara.

Duvet : Nevresimlerde ölçü olarak bir tasarima verilen isi.

- E -

Elastömer  : Esnekligi yüksek elyaf.

Esel : Minyatür çizimlerde kullanilan, metrenin belli oranlarinda küçültülmüs ölçülerinin bulundugu ölçme araci.

- F -

Falta : Erkek ceketi yan kupu.

Flat : Düz çarsaf.

Fleto Cep : Kesikli (yarma) cep kenarlarina geçirilen farkli genisliklerdeki bant seklinde parça.

Firfir / Farbela : Giysinin degisik bölümlerine eklenen büzgülü parça.

Fikse : Yüksek sicaklik ve sabit ende kumasin set edilmesi.

Filmduruk : Çerçevelerle baski yapan baski makinasi.

Finis : Kumasin sevke hazir hale getirilmesi.

Fitted : Lastikli çarsaf.

Forklift : Elektrik veya dizel motor tahrikli çesitli tonajlarda yük kaldiran ve tasiyan araç.

- G -

Garnitür : Içi dolu metal silindirlerin oyulmasi ile hazilanan desenlerle yapilan baski.

Garni: Ürün üzerinde, ana malzeme ve renk disinda kullanilan farkli materyaller.

Gaze : Pamuklu kumaslardaki havlarin yakilma islemi.

Gaze : 0,5 cm ve üst genislikte dikilen üst dikis.

Gode : Üstü dar uca dogru genisleyerek açilan parça.

- H -

Haslik : Kumasin günlük hayattaki bazi sartlara (yikama, ter, günes isigi gibi) dayaniminin ölçülmesi.

Hav : Kumas yüzeyindeki tüycükler ve bunlarin uçuntulari.

Havya : Tül perdeyi isiyla kesmeye yarayan sivri uçlu araç.

Hizar band biçakli makine : Sabit ya da hareket ettirilebilen, genellikle serim masalarinin uç kisimlarinda ya da ayri bir kesim masasinda yer alan kumas katlarinin kesimci tarafindan el ile kontrol edilerek kesildigi bant biçaga sahip kesim makinesi.

Ht : Yüksek sicaklik ve basinçta boyama.

- I - I -

Iki iplik : Iki iplikle örülmüs kumas.

Inspection : Kontrol etmek.

Interlok : Sira ile uzun ve kisa igneleri yan yana bulunan örme makinesnde üretilen örme yapisi.

- J -

Jakarli Tül : Jakar örme makinasinda örülmüs tül.

Japone : Omuz formu verilmis olan kol ortasi yaka oyuntusundan kol ucuna kadar dikisli, kolun bedene takildigi bir kolevi olmayan, bedenden çikan kol çesidi.

- K -

Kartela : Boya, kumas, hali gibi ürünlerin çesit ve renklerini küçük parçalar halinde gösteren liste.

Kapama Payi : Pat kenari ile giysi ortasi arasindaki mesafe.

Kap (cup) Ölçüsü : Sütyen beden tanimlamalarinda kullanilan gögüs çevresi ile gögüs alti çevresi arasindaki ölçü farkina göre olusturulan gruplama.

Kalender Makinesi : Kumasa parlaklik kazandiran makine.

Kantara : Bir polyester kumas tipi.

Kaset : Tasnif bölümünde düzenlenerek dikise hazir hale getirilen demetlerin üretimde hareketliligini saglamak amaciyla kullanilan giysi türüne uygun malzemelerle donatilmis, altinda rulmanli tekerlek olan araç.

Kaskorse : Bir ribana tipi.

Kemer: Giysinin bel kismina dikilen temizleme ve form amaçli parça. 
 

Kibrit Çima : 0,3 cm genisliginde dikilen üst dikis. 
 

Kolevi : Giyside kolun takildigi bölüm. 
 

Korsaj : Üst bedende: gögüs altindan belin bitimine kadar, alt bedende: bel hatti ile kalça düsüklügü arasindaki, bedeni saran yapida sekillendirilmis enine kesikler. 
 

Kruvaze : Kapamali giysi modellerinde, kapama payinin gerekli olan ölçüden daha fazla pay verilerek çalisilan kapama çesidi. 
 

Kus Gözü : Giysinin degisik bölümlerine yapilan deliklere takilan küçük madensel halka.

Konveyör Bant : Tasiyici bant.

Kursör : Nevresim veya yastiklarda fermuari açik kapamaya yarayan plastik yada demir fermuar basligi.

Kuse : Paketteki desenin tamamini gösteren resim.

Küp : Giysiye beden formu vermek ve model özelligi kazandirmak için boyuna kesiklerin olusturdugu parça.

- L -

Lycra : Elastikiyeti arttirmak için kumasa örüm esnasinda ilave edilen Dupont patentli sentetik lif.

- M -

Manset : Giysinin kol, paça uçlari gibi bölümlerini toplamak ve kullanim kolayligi saglamak amaciyla geçirilen, genellikle destekleme malzemesi ile sertlestirilmis düz veya sekillendirilmis giysi parçasi.

Melanj : Degisik renklerdeki açik elyafin karisimi ile elde edilen iplik, belirsiz çok tonlu efekt çesidi.

Merserize : Pamuklu kumasin bir bazik islemden geçirilerek parlaklik ve mukavemetinin arttirilmasi.

Meto : Hatali kisimlarin isaretlenmesi için kullanilan renkli etiketler.

Mostra / Klapa : Bedenden çikan yaka formlari ve fermuarli ön kapamalarda beden ön iç parçasi.

- O -

Overlok : Degisik kumas çesitlerine ve islemlere göre farkli tipleri bulunan; sürfile, temizleme, birlestirme amaciyla kullanilan dikis makinesinde gerçeklestirilen islem

Oya : Genellikle kol evine takilan ipli serit tela. 
 

Oya : Süsleme amaçli kullanilan malzeme.

- P -

Pad-batch : Soguk boyama yapan makine.

Palet : Üzerine kumas koymaya yarayan tahta iskelet.

Pano Baski : Tüm kumas eninde birbirine bagli kesintisiz sekilde çikan , tek bir motiften olusan dokumali veya baskili desenleme.

Pastal : Üzerine kesim yerlesim planinin kondugu, tek katli veya çift katli olarak serilmis birden fazla kumas katlarindan olusmus kumas tabakasi.

Pat : Basilacak boyalarin baski çesidine göre, dolgu maddesi.

Pat : Giysinin degisik yerlerine verilen kapama payli açiklik. 
 

Patlet: Dügmeleri veya fermuari gizlemek için yapilan kapak.

Pens : Giysiye beden formunu vermek için kaliptan alinan pay.

Pervaz : Giysinin kavisli ve düz kenarlari temizlemek için hazirlanan ilave parça.

Peto Cep: Erkek ceketinde gögüs üstüne çalisilan fleto cep.

Pigment : Suda çözünmeyen,kumasa yapistirilan, baskida kullanilan bir boya tipi.

Pike : Bir örgü tipi.

Pili : Giysiye form ve model özelligi katmak amaci ile katlanarak verilen bolluk.

Pistole : Minyatür çizimlerde kavislerin düzgün çizilebilmesi için kullanilan degisik sekilleri olan çizim araci.

Plotter : Bilgisayar yöntemi ile desen filmlerini hazirlayan makine.

Pnömatik : Havali, havayla ilgili.

Polar : Bir poliester kumas tipi.

Polyester : Polietilentereftalattan çekilen sentetik lif.

Punteriz : Giysiyi süslemek ve dikisi saglamlastirmak için yapilan sarma dikis.

- R -

Ram : Kurutma, finis makinesi.

Reaktif boya : Pamukla reaksiyona giren çok dayanikli bir boya.

Reçme : Bedendeki kumas uçlarinin içe kivrilip dikilmesi.

Red-Tag : Üzerine elde mevcut olan her bir kumas deseninin veya renginin yapistirildigi kart.

Regüle Biçakli : Fazlaliklari kesmek üzere biçagi olan.

Reglan : Kol takim yerini verev bir hat olusturarak ön ve arka yaka oyuntusuyla birlestigi, sol üstü boydan dikisli veya dikissiz kol türü.

Rivet : Giysilerin cep kisimlarinda kullanilan perçin.

Roba : Ceket, gömlek, elbise vb.giysilerin üst bölümüne form vermek ya da model olusturmak için enine yapilan kesik.

Ribana : Düz ilmeklerden olusan dikey siralarin ters ilmeklerden olusan dikey siralarla dönüsümlü olarak örüldügü kumaslar.

Rotasyon : Yuvarlak sablonlarla çalisan bölüm.

- S - S -

Serim Masasi : Kumaslarin kesildigi masalar.

Sham : Süs yastigi.

Süprem : Yuvarlak örme makinelerinde genellikle pamuklu olarak üretilen tek katli düz örgü ile yapilan tek yüzlü kumas.

Sardonlu Kumas : Dokuma yada örme kumaslarin ipliklerinin içerisinden, liflerin çekilerek kumas yüzeyine çikarilmasi ve böylece tüylendirilmesi islemi yapilmis, tüylü kumas cinsi.

- T -

Tela : Islenen kumasa hacim ve direnç kazandirip, giysiye verilecek biçime katkida bulunarak kumasa dikim, yikanma, ütülenme gibi karsilasabilecegi islerde destek rolü oynayan, giyside beklenen görünüm, kalite ve etkiyi elde etmek amaciyla farkli usullerle tutturulan ara katman. 
 

Tela : Giyside dolgunluk vermek amaciyla konulan ara malzeme.

Terbiye : Dokuma veya örmeden gelen kumasin ya da elyafin iplik halindeki tekstil materyalinin görünüm ve kullanim özelliklerini degistirmek, gelistirmek için yapilan islemlerin bütünü.

Tuse : Kumasin yumusaklik derecesi.

Tüp : Kumasin örüm sonrasi kesilmemis hali .

- U - Ü -

Üç Iplik : Üç iplikle örülmüs kumas

- V -

Vinyl bag : Plastik torba.

Viskon : Yapay selüloz elyafi.

- Y -

Yas Açma Makinasi : Yas tüp kumasi kesen makine.

Yirtmaç : Giyside hareket özgürlügü saglamak ya da model uygulamak için istenilen kisma verilen açiklik